• Kernactiviteit

    Hoofdredactioneel Gé Lommen

    'Albert Heijn is nu weer aan het piekeren over samenwerking met Deli XL’

    U heeft deze verklaring allang niet meer gelezen: ‘met deze besluiten keren we terug naar onze kern- competenties’. Vooruit, wellicht bij Blokker dan. Daar wordt van alles buiten de deur gezet wat anders is dan Blokker zelf. U heeft die veel gebruikte uitspraak in elk geval lang niet meer van retailorganisaties gehoord of gezien. De voor de hand liggende redenen is dat er voor retailorganisaties ook helemaal geen reden is om iets af te stoten. Bijna alles in de supermarktsector groeit en bloeit, initiatieven tieren welig en als ze nog niet winstgevend zijn, dan wordt toch met trots verkondigd dat het initiatief bestaat en soms zelfs dat er verderin geïnvesteerd wordt.Waar ligt dat aan, dat erniets meer wordt afgebouwd tot een situatie van ‘terug naar de kern’? Is ‘terug naar de kern’ een fase in managementstromingen geweest, een modegril?

     

    Is dat de goede conjunctuur van de laatste jaren en zeker dit jaar? Of is er juist een grote behoefte, een zoektocht naar vernieu- wing en is ‘focus op kernactiviteiten’ een gepasseerd station? Dat is moeilijk te zeggen. Tot zo’n drie, vier jaar geleden kwam dat ‘terug naar de kern’ nog wel wat vaker voor, daarna stierf het een stille dood. En er is genoeg reden voor, de grootste reden is wellicht toch gewoon de consument die wat meer te spenderen heeft en niet meer zozeer naar de prijs kijkt – we slaan de paragraaf ‘steeds meer promotiedruk in de sector’ hierbij wel even over, beseffen we. Kern van de zaak is (juist geen kern, zou je ook kunnen zeggen): de opkomst van mengvormen tussen horeca en supermarkt en de opkomst van mengvormen van ‘boodschappen in de winkel’ en ‘bood- schappen laten thuisbezorgen’. Dat laatste zal ongetwijfeld nog een lange adem hebben, en verderop in dit blad komt uit onderzoek naar voren dat e-commerce niet steeds maar meer consumenten overtuigt. Maar die andere mengvorm: probeert u zich voor te stellen dat u jaren geleden een goeroe op een congres hoorde vertellen dat over enkele jaren een Jumbo eruit zou zien als half supermarkt, half La Place en u zou het wellicht een aardig, maar onzinnig verhaal hebben gevonden. Maar het is er. De consument spendeert, Mario Draghi van de Europese Centrale Bank pompt maandelijks € 60 miljard in de EU- economie, de werkloosheid daalt met name in ons land hard, in het onderwijs en de ge- zondheidszorg wordt weer geschreeuwd om onderwijzend en verzorgend personeel, het consumentenvertrouwen is enorm en er is ruimte om te besteden (vooral ook omdat de waarde van de huizen zo gestegen is). En dus zoeken supermarktbedrijven naar presenta- tievormen die dichter bij horeca staan, verser dan ooit, ‘klaargemaakter dan ooit’.


    De grootste ommezwaai kwam onlangs voorbij in de vorm van een bericht dat maar weinig stof deed opwaaien: Albert Heijn is aan het piekeren over een samenwerkings vorm met horeca- en cateringleverancier Deli XL, voor nieuwe initiatieven voor de zakelijke markt – níet de consumen- tenmarkt dus. Deli XL, dat deed het toenmalige Ahold twaalf jaar geleden nog van de hand, in de periode waarin Ahold noodlijdend was en alles wat geen kernactiviteit was, snel werd verkocht, zowel supermarktbedrijven in gebieden ver weg als buitenbeentjes in de operatie. Nu worden de banden weer aangehaald. Als supermarktbedrijven het weer tijd vinden om banden aan te halen met operaties en be- drijven die in principe verder van hen afstaan, dan is dat een goed teken.

  • Met Pim op straat

    Pim van den Berg (van z’n eigen bedrijf ‘Perspectives’) kijkt naar de menselijke maat in detailhandel en bedrijfsleven.

    “Ik ben hier in een bar in het Baskische San Sebastian. Zo’n barretje dat dan op een gegeven moment enorm uitpakt met schalen tapas… Natuurlijk, nét op het moment dat ik merk dat ik enorm trek krijg. Maar pas op dat je dat woord ‘tapas’ niet gebruikt, want dat heet hier ‘pintxos’. En dan begin ik wat te mijmeren. Door wat deze jonge barman doet. Misschien schenkt hij dit drankje zo uit de hoogte in voor de show. Of omdat hij heeft gezien dat andere barmannen dat ook doen. Maar misschien ook omdat hij weet dat je zo de drank meer aan zuurstof blootstelt. En dat dat het drankje ten goede komt.

     

    In dat geval doet hij zijn werk ambachtelijk. Tja. De supermarkt in de komende jaren, wat moeten we daarmee, nietwaar? Hoe gaan we als winkeliers maatschappelijke verbondenheid met bewoners in de omringende wijk vormgeven? Gaan we een rol vervullen bij de vergrijzing en bij de ‘stille vereenzaming’? Of bij een mogelijke vereenzaming onder jongeren? Welke demografsche ontwikkelingen komen er op ons af? En weten we ‘millennials’ aan ons te binden, terwijl die – zegt Paul Polman van Unilever bijvoorbeeld – weinig op hebben met onze formules en merken? En dan heb ik het niet eens over ‘verduurzamen’, die omgevallen boekenkast met allerlei voornemens en plannen.Hoe maak je een vriendelijke, persoonlijke winkel, waarin aandacht voor de klant het DNA wordt?

     

    Deze jonge barman… personeel is een kwetsbaar element in de dienstverlening, bij horeca, bij winkels, bij supermarkten. Maar hij hier, is waarschijnlijk een sterke schakel voor deze bar. Maar hoeveel mensen zoals hij heeft u er in uw supermarkt? En blijven die, of gaat die inwisselbaarheid van tijdelijke krachten alsmaar door, totdat het uw allerzwakste schakel is geworden? Iets om bij stil te staan als u op vakantie bent. Als u wellicht in San Sebastian in een barretje gaat zitten. U krijgt dan ingevingen die u tijdens de vaste maandagochtendsessies op uw werk niet krijgt. Neemt u er eentje van hem. Het zal u goed smaken.”

     

  • EFMI

    ‘No retailer has the right to survive’

    De titel van deze column is afkomstig uit een artikel dat ik lees over de sluiting van maar liefst honderd Marks & Spencer-winkels (M&S) in de thuismarkt. Het artikel is onderdeel van de achtergrondinformatie voor een recente studiereis naar Londen. Daar bezoeken we ook een nieuw fi liaal van Sainsbury. En meteen valt op: waar M&S koers zet naar méér food en minder non-food in de winkels, doet Sainsbury dat precies andersom. En beide doen dat om te overleven.

    ‘De wijze waarop M&S cross-sell invult, is ongeëvenaard

    We bekijken allereerst de M&S Food Hall aan Oxford Street. In deze winkel weet je van gekkigheid niet waar je moet kijken. Het is er vol met klanten, de presentatie en verpakkingen van producten zijn om te smullen en de wijze waarop M&S ‘cross-sell’ invult, is ongeëvenaard. Toegegeven, Londen is niet representatief voor het Verenigd Koninkrijk, dus het is allemaal wat te ‘fancy’ voor de gemiddelde Brit. Maar als je dit foodwalhalla bezoekt, snap je niet dat M&S in zwaar weer verkeert. Hoe anders is dat een paar verdiepingen hoger. De associatie met V&D en La Place dient zich meteen aan; een relatief goed draaiende fooddivisie houdt het noodlijdende warenhuis overeind.

     

    Want het geplaagde M&S moest afgelopen jaar een winstdaling van 62 procent rapporteren, weliswaar met daarin opgenomen een grote post voor reorganisaties. De onderliggende winst daalde met vijf procent (aldus het laatste jaarverslag van M&S). Maar dit alles gaf het management genoeg aanleiding om rigoureuze maatregelen te nemen. Dus heeft de leiding besloten om één op de drie winkels te sluiten. En jawel, voornamelijk de foodwinkels blijven gespaard.

     

    Op diezelfde dag stappen we Sainsbury’s ‘Flagship for the Future’ binnen, gelegen in de wijk Nine Elms. De winkel bevat ook de shopin-shops van Argos en Habitat. Deze non-foodretailers waren onderdeel van Home Retail Group. Argos begon in 1972 als catalogusretailer. In een ‘omnichannelstrategie avant la lettre’ opende Argos later vele winkels. Na verschillende eigenaren kwam het uiteindelijk in handen van Home Retail Group, dat in 2016 werd gekocht door Sainsbury, voor een luttele € 1,6 miljard! Bij die koop was ook Habitat inbegrepen, een ‘fashionable’ meubelzaak.

     

    Tijdens het bezoek aan deze Sainsbury voelt de aanwezigheid van Argos en Habitat niet erg natuurlijk aan. Wel zien we wat klanten bij Argos staan, waarschijnlijk om DHL-pakketjes te halen. Maar of de shopping-trips van de een (Argos of Habitat) en de ander (Sainsbury) naadloos gaan integreren, zoals Sainsbury hoopt, vragen we ons hardop af.

     

    De resultaten voorspellen vooralsnog niet veel goeds. Retail Gazette meldt dat analisten verwachten dat Sainsbury in het tweede kwartaal van dit jaar op een omzetdaling van 0,1 procent afstevent, terwijl de omzet in het eerste kwartaal nog 0,9 procent steeg. Die verwachte daling is vooral te wijten aan tegenvallende verkopen bij Argos. Tegelijkertijd: bij de andere ‘big four’-spelers (naast Sainsbury zijn dat Tesco, Asda en Morrisons) steeg de omzet in het tweede kwartaal wél. De focus van M&S op food is zeker geen garantie voor succes, want ook die tak heeft met tegenvallende resultaten te kampen. En bij de keuze van Sainsbury wordt het schip ook nog niet vlot getrokken. Vooralsnog blijft het voor deze retailers, net als voor vele andere, een voortdurende zoektocht naar hun ‘right to survive’.

    EFMI

    Marcel van Aalst, Koen Hazewinkel, Melanie Murk en Laurens Sloot: de wisselende columnisten van EFMI Business School.

  • Column Frits Kremer

    Megavuurwerk of droevig knalletje?

    Menig branchegenoot zal even hebben gegniff eld bij de uithaal van Deen naar het alom gehate Wakker Dier, een paar weken geleden. ‘Deen slaat terug’, kopten diverse media opgewonden. Met een radiospotje op Radio 538 en Sky Radio reageerde Deen met een vette knipoog op het gegeven dat het door Wakker Dier onder schot was genomen in de anti-kiloknallercampagne. ‘Zo, Wakker Dier! 25 procent knalkorting bij Deen Supermarkten op vleesvervangers.

     

    Deen zoekt de confrontatie, zou je kunnen zeggen. Kennelijk is het niet bang voor Wakker Dier, of misschien toch net bang genoeg om de tegenaanval ‘op ludieke wijze’ te moeten verpakken. Je kunt je natuurlijk afvragen of zo’n zet tactisch wel zo slim is. Je kunt daarnaast van mening verschillen over de vraag of Deen nu wel of geen kiloknallers promoot. Je kunt je zelfs afvragen of 1 Ster Beter Leven Keurmerk wel iets wezenlijks toevoegt aan dierenwelzijn. Maar waar je onmogelijk je ogen voor kunt sluiten, is dat (veel) minder vlees eten de toekomst heeft, en dat we daar als levensmiddelenbranche niet genoeg bij stil kunnen staan. Je hoeft geen vegetariër te zijn - ik ben het bijvoorbeeld niet - om je te ergeren aan de wezenloze bewieroking van het barbecueseizoen in onze branche. Als we niet oppassen, zal het met de kritiekloze promotie van onmatige vleesconsumptie net zo gaan als met de propaganda voor het roken: eerst van harte aanbevolen door de dokter in de witte jas, daarna vergezeld van het credo dat ‘het moet mogen’ als we maar een beetje rekening houden met elkaar, uiteindelijk keihard gesaneerd. Vlees eten is al een beetje het nieuwe roken aan het worden: slecht voor hart en bloedvaten, slecht voor het milieu, slecht voor je kindertjes. ‘Geen vlees, mevrouw, u weet wel waarom!’

     

    De opmars van vega verloopt gestaag en is ondanks kinderziekten onstuitbaar. In de Volkskrant las ik een bespreking van de ‘plantaardige biefstuk’ van Vivera. Heeft niks met biefstuk te maken, was kortweg het commentaar van het testpanel. Daarvoor wijken structuur, smaak en geur van het product te veel af van the real thing. Culinair recensent Mac van Dinther noemt het de tragiek van ‘dit soort producten’: ‘Door zich te spiegelen aan vlees, scheppen ze een verwachting die ze nooit kunnen waarmaken.’ Maar - en dat is het goede nieuws - toch is Vivera’s kunststuk volgens het panel ‘een van de betere vleesvervangers’. Het is ‘een goede volgende stap’ en zelfs ‘gewoon lekker’, en dat voor een prijs die 2,5 keer lager is dan die van echte biefstuk. Vooral doorgaan met productontwikkeling dus!

     

    Over de vermarkting van plantaardig is het laatste woord nog niet gezegd, dat is duidelijk. Dat we daar een oplossing voor gaan vinden, is al even duidelijk; niet voor niets wordt de levensmiddelenbranche de hogeschool van de marketing genoemd. Voor retailers zie ik hier een enorme kans: een compleet nieuwe categorie smeekt erom voortvarend ontwikkeld te worden, veel voortvarender dan nu het geval is. Goed voor mens, dier en aarde, aan te bieden onder private label - dus met een plezierige marge - en eindelijk verlost van de druk van actiegroepen en keurmerksystemen. Dat wordt een megavegavuurwerk! Zou Deen er ook zo tegen aankijken, of blijft het bij dat ene droevige knalletje?

    ‘Vlees eten is al een beetje het nieuwe roken aan het worden’

FP+ is alleen toegankelijk voor abonnees. Registreer met uw e-mailadres en uw abonneenummer om toegang te krijgen. U vindt uw abonneenummer op het adreslabel van het magazine (of stuur een mail naar vakblad@foodpersonality.nl).

Registreer
Login
Nog geen abonnement? Bestel hier.

FP+ is alleen toegankelijk voor abonnees. Registreer met uw e-mailadres en uw abonneenummer om toegang te krijgen. U vindt uw abonneenummer op het adreslabel van het magazine (of stuur een mail naar vakblad@foodpersonality.nl).

succes
of registreer.
Nog geen abonnement? Bestel hier.

FP+ is alleen toegankelijk voor abonnees. Registreer met uw e-mailadres en uw abonneenummer om toegang te krijgen. U vindt uw abonneenummer op het adreslabel van het magazine (of stuur een mail naar vakblad@foodpersonality.nl).

succes
of login.
Nog geen abonnement? Bestel hier.